KALİTE KONTROL HİZMETLERİ

ÇEVRE OTOYOLU KALİTE  KONTROL  ÇALIŞMALARI

 

 

 

           TOPRAK  İŞLERİNDE  KALİTE  KONTROL  ÇALIŞMALARI

 

          Toprak  işlerindeki  kalite  kontrol  çalışmaları,  genel  anlamda  kazı  ve  dolgu  alanındaki  malzemelerin  şartnamelere  uygun  olup  olmadığının  şantiye  laboratuvarında  deneylerle  belirlenmesi  ve  enaz  sıkışma  şartlarının  üzerinde  yeterli  su  içeriğiyle  uygun  tabaka  kalınlıkları  halinde  oluşturulmasını  kapsamaktadır.

           Çevre Yolu dolgularında  kullanılan  kazı  malzemeleri,  yarmalardan,  hertürlü  temel  kazılarından  temin  edilmiş  olup  yapım  özelliği  olarak  3  ayrı  sınıfa  ayrılmıştır,  bunlar  da

 

1-                 Normal  yol  dolguları;  şartnamelerdeki  dolgu  şartlarını  sağlayan  malzemelerle  tabakalar  halinde  yapılmış  yol  dolguları.

2-                 Capping  layer  dolguları(Terasman  seviyesi);  şartnamede  belirtilmiş  taşıma  gücüne  sahip(CBR)  dolgu  malzemeleriyle  tabakalar  halinde  yapılmış  dolgular.

3-                 Toprakarme  dolguları ;  projesinde  belirtilmiş  gradasyonu  sağlayan,  ayrıca  bazı  ilave  kimyasal,  elektro  kimyasal  ve  zemin  parametreleri  şartlarına  sahip  olan  malzemelerle  tabakalar  halinde  yapılmış  dolgular.

.

         Yol  dolgu  çalışmalarının  çeşitli  aşamalarında  gereksinim  duyulan  kalite  kontrol  deneyleri    aşağıda  listelenmiştir.  Bu  deneylerin  ilgili  standartları  şartnamelerde  ve  bazen  de  projelerde  belirtilmiştir.

 

-                     Zemin  malzemelerinden  örnek  alınması  ve  deney  için  hazırlanması

-                     Kuru  birim  ağırlık  su  içeriği  ilişkisi (Modifiye  Proktor) deneyi

-                     Kuru  birim  ağırlık  su  içeriği  ilişkisi (Standart  Proktor)  deneyi

-                     Elek  analizi  deneyi

-                     Atterberg  limitleri (LL-PL-PI)  deneyi

-                     Özgül  ağırlıklar  deneyi

-                     Colifornia  Taşıma  Oranı(CBR)  deneyi

-                     Kum  konisi  yöntemiyle  zeminin  kuru  birim  ağırlığının  tespiti (6 inç  çaplı)

-                     Topoğrafik ölçüm ile sıkışma kontrolü

-                     Su  içeriği  tespiti  deneyi

 

       Herhangi  bir  kazı  alanından  çıkan  malzemelerin  dolguya  uygunluğunun  tespiti  için  öncelikle  Standart  proktor  deneyi,  Atterberg  limitleri  tespiti  deneyleri  yapılmıştır.  G.Antep Çevre Yolunun dolgularında  kullanılan  malzemelerin  genel  özelliği  aşağıda  verilmiştir.(Yollar  Fenni  Şartnamesi)

 

Organik  malzeme  olmayacak

Ağırlıkça  %20  den  fazla  jips  içermeyecek

Likit  Limit(LL) <= 70

Plastisite  İndeksi(PI) <= 40

Standart  Proktor  Yoğunluğu >= 1,450 t/m3

 

        Yukarıdaki  şartların  (LL-PI-Standart  Proktor  Yoğunluğu)  tamamını  veya  enaz  ikisini  sağlayan  malzemeler  dolguya  uygun  görülmüş  ancak  tamamını  veya  ikisini  sağlamayan  malzemelerde  dolguya  uygun  olmayan  malzemeler  olarak  değerlendirilmiştir.

 

         Bir  kazı  sahasından (yarma,  ariyet  veya  temel) dolgu  malzemesi  alınacağı  zaman buradan  alınan  örnekler  üzerinde  gerekli  deneyler  yapılıp  dolgu  malzemesinin  özellikleri  tespit  edilmiş  ve  daha  sonra  da  kazı  sahasının  genişlemesiyle  ve  kazı  sahasında  karşılaşılan  malzeme  değişiklikleri  için  de  sürekli  deneyler  yapılarak  malzemenin  dolgu  sahasındaki  en  iyi  serme-sıkıştırma  şartı  takip  edilmiştir. Yarmalardaki  malzeme  değişiklikleri  bazen  dolgu  alanlarında  farkedilmiş  bunun  sonucunda  dolgu  sahasından  alınan  örnekler  üzerinde  gerekli  deneyleri  yapma  ihtiyacı  doğmuştur.

 

         Herhangi  bir  yerde  dolgu  oluşturulmadan  önce  üzerine  dolgu  yapılacak  yerde  bitkisel  kazı  yapılarak  zemindeki  organik  kısımlar  dolgu  alanından  uzaklaştırılmıştır.  Yaklaşık  30cm  olarak  kabul  edilen  bitkisel  sıyırma  sonrasında  organik  kısımlar  daha  derin  kısımlara  iniyorsa  ve   projede  belirtilmemişse  ilave  organik  kısım  kazıları  yapılmıştır.  Eğer  organik  kısımlar  yarma  üzerinde  ise  veya  yarma  kazısı  sırasında  karşılaşıldığında  yine  dolgu  alanlarının  dışına  taşınmıştır. 

 

         Bir  dolgu  alanında  dolgu  tabakalarının  serimine  başlamadan  önce  taban  yüzeyinde  bazı  iyileştirme,  gevşek  kısımların  sıkıştırılması  veya  varsa  yaş  kısımların  islah  edilmesi  gibi  çalışmalar  yaptırılıp  daha  sonra  dolgu  tabakalarının  serimi  ve  sıkıştırılmasına  geçilmiştir.  Dolgu  tabakası  kalınlıkları  kullanılan  malzemelerin  killi-daneli-moloz  olması  durumuna  göre  oluşturulup,  killi  dolgu  malzemeleri  20-25cm,  daneli  dolgu  malzemeleri  30-40cm,  moloz  dolgularıda  40cm  ve  daha  fazla  olacak  şekilde  tabakalar  halinde  teşkil  edilmiştir.  Bloklu  ve  kaya  dolgular  içinde  serim  sırasında  blokların  birbiriyle  teması  için  istife  dikkat  edilerek  blok  boyutuna  göre  tabaka  kalınlığı  yaptırılıp  yeterli  silindiraj  tespiti  yaptırılmıştır.

 

Dolgu  tabakalarının  yapımı  sırasında  her  dolgu  yeri  ve  her  dolgu  tabakası  için  yerinde  arazi  kuru  birim  ağırlık  tesbiti  yapılarak  dolgunun  sıkışma  yüzdesi  tesbiti  yapılmıştır.  Normal  yol  dolgularında  Standart  Proktor  Yoğunluğunun  enaz  % 95’i  kadar  sıkışma  şartı  hedeflenip,  yetersiz  sıkışma  tespiti  yapılan  dolgu  tabakalarında  gerekli  sıkışma  alınana  kadar  çalışma  yaptırılmıştır.  Sıkışmanın  yetersiz  oluşu  genellikle  eksik  su  içeriği  veya  fazla  su  içeriğinden  kaynaklandığından  sulama  veya  havalandırma  yoluyla  sıkışma  şartına  ulaşılması  sağlanmıştır.  Ayrıca  ara  verilmiş  dolgu  alanlarında  tekrar  dolgu  çalışmasına  geçileceği  zaman  son  yapılmış  dolgu  tabakası  sıkışma  yönünden  tekrar  kontrol  edilmiş  olup,  eğer  dolgu  çalışması  sırasında  dolgu  tabakaları  yağmura  maruz  kaldıysa  etkilenmiş  dolgu  tabakaları  tekrar  ıslah  edilerek  yeterli  sıkışma  şartına  gelmeleri  sağlanmıştır.

 

          Özellikle  aynı  dolgu  sahasına  değişik  kazı  alanlarından  farklı  malzeme  gelmesi  durumunda  dolgu  alanlarından  deney  numuneleri  alınarak  karışık  malzemenin  kuru  birim  ağırlık  su  içeriği  ilişkisi  saptanıp  sıkışma  kontrolü  yoluna  gidilmiştir.  Eğer  Yarma kazısından çıkan  malzemeler  tabakalar  halinde  ve  farklı  yoğunluk  ve  su  içeriği  değerlerine  sahipse  karışımı  temsil  edecek  şekilde  örnekler  alınarak  dolgu  malzemesi  özelliklerinin  kontrolü  yapılmıştır.

 

        Oluşturulan  dolgularda  üst  50cm ‘nin  CBR>10  olması  şartı  sağlanıp  ayrıca  iki  tabaka  halinde  yapılması  şekli  takip  edilmiştir.  Capping  layer  olarak  adlandırılan  bu  tabakalarda  Standart Proktor  Yoğunluğunun  enaz  % 100 ‘ü  oranında  sıkışma  şartı  hedeflenmiştir.  Yarma  tabanlarında  ise  terasman  seviyesinde  50cm  lik  derinlikler  CBR  yönünden  incelenerek  şu  şekilde  tespitlere  varılmıştır.

 

-Son  50cm  lik  kısım  CBR>=10  ise,  terasman  olarak  kabul  edilmiş.

-Son  50cm  lik  kısım  CBR<10  ve  CBR>=3  ise,  50cm  lik  kazı  yapılıp  ancak  bu  malzeme  başka  dolgu  alanlarında  kullanmak  şartıyla  yerine  50cm  kalınlıkta  CBR>15  malzeme  getirilip  iki  tabaka  oluşturulmuş.

-Son  50cm  lik  kısım  CBR<3  ise,  50cm  den  daha  fazla  derince  kısım  eğer  dolgu  malzemeleri  şartını  sağlıyorsa  daha  derince  dolgu  tabakalarında  kullanılmış  eğer  sağlamıyorsa  dolguya  uygun  olmayan  malzeme  olarak  kazı  sahasının  dışına  çılkartılmıştır.  Kazılan  bu  derinlikte  malzemenin  yerine  CBR>15  olan  dolgu  malzemesiyle  belirli  kalınlıkta  ve  sayıda  dolgu  tabakası  yapılmıştır.

 

         

         Bütün  dolgu  tabakalarının  sıkışma  kontrolünde  test  metodu  olarak  6  inçlik  kum  konisi  yöntemi  ile  topoğrafik ölçüm ile sıkışma kontrolü (max..oturma 6 mm)  yöntemi  kullanılmıştır.

 

        Gaziantep Çevreyolundaki  toprakarme  dolguları  için  gerek  malzemenin  geldiği  kazı  alanından  gerekse  dolgu  alanından  alınan   örneklerle  dolgu  malzemelerinin   kontrolü  yapılmıştır.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !